Naar hoofdinhoud
Blog
Virgen de Guadalupe thuis vieren: antojitos, buñuelos en atole
Cultuur

Virgen de Guadalupe thuis vieren: antojitos, buñuelos en atole

16 nov 202611 min leestijd(Bijgewerkt: 16 nov 2026)

Op 12 december eet Mexico antojitos, buñuelos en atole. Zo maak je ze in een Nederlandse keuken, met tijdschema en boodschappenlijst.

In Mexico is 12 december geen gewone dag. Het is de feestdag van de Virgen de Guadalupe, de Maagd die volgens de overlevering in december 1531 verscheen aan Juan Diego op de heuvel van Tepeyac, aan de rand van wat nu Mexico-Stad is. Gelovig of niet: bijna elke Mexicaan weet wat er die dag op tafel komt. Warme atole in een beker, knapperige buñuelos met stroop en een bord antojitos, het kleine, handzame eten dat je staand of aan een volle tafel eet.

Dit jaar valt 12 december op een zaterdag. Dat maakt het makkelijk om er thuis iets van te maken, met vrienden, familie of gewoon voor jezelf. Je hebt er geen Mexicaanse markt om de hoek voor nodig. Het meeste vind je in de gewone supermarkt, en voor de rest is er de toko.

Hieronder lees je wat er gegeten wordt en waarom, welke recepten werken in een Nederlandse keuken, een tijdschema voor de week ervoor en een boodschappenlijst die je zo kunt meenemen.

Waarom juist dit eten op 12 december?

De viering begint eigenlijk de avond ervoor. In de nacht van 11 op 12 december wordt traditioneel Las Mañanitas gezongen voor de Virgen, het lied dat Mexicanen ook op verjaardagen zingen. Wie op een koude decembernacht buiten staat te zingen, wil daarna iets warms en iets zoets. Daar komen atole en buñuelos vandaan: ze horen bij de kou, bij de nacht en bij het samen wachten.

Rond kerken staan op die dagen kraampjes met tamales, quesadillas, gorditas, sopes en grote pannen atole. Het is eten dat je met je handen eet, dat goedkoop te maken is voor veel mensen en dat warm blijft. Kinderen worden vaak verkleed als Juan Diego, met een geschilderd snorretje en een doek over de schouder, en krijgen daarna hun buñuelo.

Voor veel Mexicanen is 12 december ook het officieuze begin van de feestdagen. In de volksmond heet de periode tot Driekoningen het maratón Guadalupe-Reyes: een paar weken waarin het ene feest overgaat in het andere. Wie op de 12e begint met atole, eindigt een paar weken later bij de rosca de reyes.

Wat je kookt: het menu voor thuis

Je hoeft niet alles te maken. Kies één warme drank, één zoet en twee of drie antojitos. Dat is genoeg voor een avond en het blijft te doen in een gewone keuken met twee pitten en een oven.

Atole en champurrado

Atole is in de basis maïsdeeg verdund met water of melk, gezoet en zachtjes gekookt tot het indikt. Het is dikker dan warme chocolademelk en dunner dan pap. Met chocolade erbij heet het champurrado, en dat is de versie die het vaakst bij buñuelos wordt gedronken. Wil je iets milders, maak dan atole de vainilla.

Heb je geen masa harina in huis, dan is atole de avena een goede uitwijk. Havermout ligt in elke Nederlandse supermarkt, en ook in Mexico is deze versie heel gewoon in huishoudens. Het smaakt anders dan maïsatole, maar de structuur en de warmte zijn er.

Buñuelos

De buñuelos van 12 december zijn dunne, platte schijven deeg, uitgerold tot je er bijna doorheen kijkt en dan gefrituurd tot ze knapperig zijn. Ze worden bestrooid met suiker en kaneel of overgoten met een stroop van piloncillo, de Mexicaanse ongeraffineerde rietsuiker. Het recept voor buñuelos werkt met gewone bloem, bakpoeder en een beetje anijswater in het deeg.

Het anijswater is geen detail. Je trekt anijs een paar minuten in heet water en gebruikt dat om het deeg te kneden. Het geeft die typische geur die Mexicanen meteen met december verbinden. Steranijs werkt ook als je geen anijszaad hebt.

Antojitos

Voor het hartige deel kies je dingen die je deels van tevoren kunt maken. Tinga, de stoofschotel van kip met tomaat en chipotle, is daar ideaal voor: je kookt hem een dag eerder en hij wordt er alleen maar beter van. Gebruik hem voor quesadillas de tinga of op tostadas de tinga de pollo.

Sopes zijn dikke schijfjes maïsdeeg met een opstaand randje, gebakken op een droge pan en belegd. Sopes de frijol y chorizo zijn een goede keuze omdat Spaanse chorizo in elke supermarkt ligt. Die is niet hetzelfde als Mexicaanse chorizo (die is vers en rauw, de Spaanse is gedroogd), maar in kleine blokjes uitgebakken geeft hij de juiste vettige, rode smaak. Zet er een kom salsa mexicana naast en je tafel is compleet.

Boodschappenlijst: supermarkt en toko

Het grootste deel haal je bij de gewone supermarkt. De toko heb je vooral nodig voor de maïs en de chili's.

Uit de gewone supermarkt

  • Bloem en bakpoeder (buñuelos)
  • Anijszaad of steranijs, kaneelstokjes en een vanillestokje
  • Donkere rietsuiker of donkerbruine basterdsuiker, als vervanger van piloncillo
  • Pure chocolade en volle melk (champurrado)
  • Havermout (als je atole de avena maakt)
  • Kipdijen, tomaten in blik, uien en knoflook (tinga)
  • Spaanse chorizo
  • Jonge kaas of mozzarella om te smelten, feta als vervanger van queso fresco
  • Crème fraîche of zure room in plaats van crema
  • Avocado's, limoenen, koriander, tomaten en een verse rode peper
  • Neutrale olie om te frituren

Uit de toko of een Mexicaanse winkel

  • Masa harina: maïsmeel voor tortilla's
  • Chipotles in adobo, in blik
  • Zwarte of bruine bonen, eventueel al gekookt of als frijoles refritos
  • Mexicaanse chocolade in tabletten, als je hem vindt
  • Piloncillo, als je hem vindt

Let goed op bij de masa harina. Maïzena, polenta en gewoon maïsmeel zijn géén vervangers. Masa harina is gemaakt van maïs die eerst in kalkwater is gekookt (nixtamalisatie). Daardoor plakt het deeg, kun je er sopes van vormen en krijgt atole de juiste smaak. Met polenta krijg je kruimels.

Waar je de ingrediënten koopt

In Amsterdam heeft een multiculturele toko in De Pijp een eigen Mexicaanse afdeling, met onder meer maïsmeel, bonen, Mexicaanse chilipepers, kooksauzen, conserven, specerijen en dranken. Dat dekt de hele toko-lijst hierboven.

Tjin's Toko

Adres: Eerste van der Helststraat 64
Google-score: 4,5 van 5, op basis van 798 reviews
Website: tjinstoko.eu

Woon je niet in de buurt van een Mexicaanse winkel, dan kun je online bestellen. Een webshop met Mexicaanse producten die in Nederland gevestigd is en door Europa verstuurt:

MEXSabores

Adres:
Website: mexsabores.com

Bestel in dat geval ruim op tijd, uiterlijk begin december. Masa harina en blikken chipotle zijn houdbaar, dus je kunt ze gerust een paar weken eerder in huis halen.

Elders in het land zijn er ook winkels met Mexicaanse producten. Hieronder een overzicht per stad:

#NaamAdresGoogle (reviews)
1Productos LatinosVan Swindenstraat 118, 2562 RN Den Haag4,7 (445)
2Supermarkt AmigoOudemansstraat 105, 2522 SG Den Haag4,6 (35)
3PersepolisTwijnstraat 63, 3511 ZJ Utrecht4,5 (206)
4A la PacoBredestraat 28, 6211 HC Maastricht4,6 (307)
5Basis e markt (Rotterdam)Groene Hilledijk 172, 3074 AA Rotterdam4,0 (1.259)
6Aris MarketVan Het Sant-straat 167, 6523 BE Nijmegen4,4 (521)
7Tuana's supermarktMonseigneur Nolensplein 18, 4812 JC Breda4,2 (10)
8Wadwa MarketGuldenstraat 30, 9712 CG Groningen4,2 (5)
9A. Kang TroesoeOdysseuslaan 1, 5631 JK Eindhoven4,2 (34)

Wat ze precies op voorraad hebben verschilt per winkel en per week. Bel even voordat je ervoor omrijdt, zeker als je op zoek bent naar één specifiek product zoals piloncillo.

Wil je je tafel ook aankleden, dan is er in Beek bij Maastricht een winkel die geen levensmiddelen verkoopt maar wel Mexicaanse decoratie en kunstnijverheid, zoals Talavera-keramiek: El Regalo Mexicano (Sol-y-yo).

Tijdschema: van de week ervoor tot de avond zelf

Het geheim van een ontspannen avond is dat je op de dag zelf alleen nog afbakt en opwarmt. Zo verdeel je het werk:

  1. Een week ervoor: haal de toko-boodschappen of plaats je online bestelling. Controleer of je een pan hebt die geschikt is om in te frituren, en een deegroller.
  2. Donderdag 10 december: doe de supermarktboodschappen. Maak de anijsinfusie voor de buñuelos en zet hem in een afgesloten pot in de koelkast.
  3. Vrijdag 11 december, overdag: kook de tinga. Reken op ongeveer 45 minuten. Laat hem afkoelen en zet hem in de koelkast. Maak ook de piloncillostroop: suiker, water, een kaneelstokje en eventueel een stukje sinaasappelschil, zacht ingekookt in zo'n twintig minuten.
  4. Vrijdag 11 december, 's avonds: bak de buñuelos. Ze blijven twee tot drie dagen knapperig in een goed afgesloten trommel. Wie de traditie wil volgen, zet die avond ook al een pan champurrado op.
  5. Zaterdag 12 december, in de middag: maak het masadeeg voor de sopes en vorm ze. Bak ze op een droge pan tot ze vast zijn en leg ze onder een theedoek. Snijd de salsa en de garnering.
  6. Een uur voor de gasten komen: warm de tinga op, bak de chorizo uit, verwarm de bonen.
  7. Als iedereen er is: bak de sopes nog even op in een beetje olie, beleg ze aan tafel en maak de quesadillas vers in de pan. De atole kook je in de laatste twintig minuten, zodat hij net dik genoeg is als je hem inschenkt.

Atole dikt in terwijl hij afkoelt. Staat hij te lang, roer er dan een scheut warme melk door. En blijf erbij roeren: maïsdeeg zet snel aan op de bodem van de pan.

Liever buiten de deur eten?

Niet iedereen heeft zin om te frituren. In ons overzicht staan 145 Mexicaanse restaurants in Nederland. Buñuelos en atole zul je niet overal vinden, maar antojitos zoals quesadilla's en tostadas wel.

In Den Haag staan bij dit restaurant aan de Torenstraat quesadilla's en mole op de kaart, twee gerechten die goed passen bij een Guadalupe-avond:

KUA Mexican Kitchen

Adres: Torenstraat 77
Openingstijden (volgens onze gids): maandag: gesloten · dinsdag–donderdag: 17:30–23:00 · vrijdag–zondag: 16:00–23:00
Google-score: 4,6 van 5, op basis van 1.663 reviews
Website: kuarestaurant.nl

In Amsterdam richt deze zaak aan de Spuistraat zich op de keuken van Oaxaca, met proefmenu's:

Oaxaca Amsterdam

Adres: Spuistraat 279
Google-score: 4,4 van 5, op basis van 892 reviews
Website: oaxacaamsterdam.nl

Ook in Amsterdam, in Bos en Lommer, ligt de nadruk op tostadas, ceviches en aguachile:

Bacalar

Adres: Chrysantenstraat 4
Google-score: 4,7 van 5, op basis van 1.440 reviews
Website: bacalar.amsterdam

Nog een paar adressen met taco's en quesadilla's op de kaart, in verschillende steden:

#NaamAdresGoogle (reviews)
1Lucy Lou Taco's & TequilaVredenburg 303,9 (997)
2Los PilonesKerkstraat 634,3 (1.989)
3QUERU 'Cantina Mexicana'Prinsestraat 304,6 (867)
4Mr Haz Taco BarEgelantiersstraat 24, 1015 PM Amsterdam4,1 (827)
5Tacos & TequilaLange Leidsedwarsstraat 75H4,3 (3.405)

Het is een zaterdag in december, dus reserveer als dat kan. Bekijk ook altijd de actuele openingstijden voordat je gaat.

Veelgestelde vragen

Kan ik masa harina vervangen door maïzena of polenta?

Nee. Masa harina is gemaakt van genixtamaliseerde maïs, en dat geeft het deeg zijn samenhang en zijn smaak. Maïzena is puur zetmeel en polenta is gemalen maïs zonder die behandeling. Voor atole kun je in een noodgeval havermout gebruiken, voor sopes en quesadillas niet.

Kan ik buñuelos van tevoren maken?

Ja, en dat is zelfs handig. Bewaar ze na het afkoelen in een luchtdichte trommel, dan blijven ze twee tot drie dagen knapperig. Giet de stroop of strooi de kaneelsuiker er pas over vlak voordat je ze serveert, anders worden ze zacht.

Wat is het verschil tussen atole en champurrado?

Champurrado is atole met chocolade. Beide hebben maïsdeeg als basis, maar champurrado is donkerder, voller en vaak gezoet met piloncillo. Gewone atole kan naturel zijn of op smaak gebracht met vanille, fruit of kaneel.

Wat gebruik ik als ik geen piloncillo kan vinden?

Donkerbruine basterdsuiker of donkere rietsuiker met een klein scheutje melasse of stroop komt het dichtst in de buurt. Piloncillo is ongeraffineerd en heeft een licht karamelachtige, iets bittere smaak, en die krijg je zo redelijk benaderd.

Kan het menu ook vegetarisch?

Zeker. Vervang de kip in de tinga door jackfruit uit blik of door champignons, en laat de chorizo weg op de sopes. Met bonen, kaas, salsa en crème fraîche zijn sopes en quesadillas al een volledige maaltijd. Atole en buñuelos zijn sowieso vegetarisch.

Bronnen

  • Gegevens van de zaken: gids van RecetasMexas (Nederland): naam, adres, openingstijden, Google-score en aantal reviews, en de kaart als die er is, geraadpleegd op 16 november 2026.
  • D.A. Brading, Mexican Phoenix: Our Lady of Guadalupe: Image and Tradition Across Five Centuries
  • Ricardo Muñoz Zurita, Diccionario enciclopédico de la gastronomía mexicana
  • Diana Kennedy, The Essential Cuisines of Mexico
  • Luis Laso de la Vega, Huei tlamahuiçoltica (1649), met de Nican Mopohua
Edmond Bojalil
Edmond Bojalil

Oprichter, Recetas Mexas

Mexicaan uit Puebla, IT-professional en foodie. Auteur van meer dan 1.250 authentieke Mexicaanse recepten, aangepast voor keukens over de hele wereld. Woont sinds 2018 in Madrid.

Lees meer