Tamales met Candelaria: waarom eet je ze

Wat is het?

De tamales van de Día de la Candelaria zijn het centrale gerecht van de Mexicaanse viering op 2 februari, het katholieke feest van de Opdracht van het Kindje Jezus in de tempel. Wie op 6 januari de figuurtjes van het Kindje Jezus vond die verstopt zaten in de rosca de Reyes, is verplicht om op deze datum tamales en atole te brengen voor iedereen die aanwezig is, waarmee een ritueel dat bijna twee maanden duurt en begon met de posadas, wordt afgesloten. De tamales kunnen van elke regionale soort zijn: groene tamales met kip, rode met varkensvlees, met mole, met rajas, met maïs, zoete, Oaxaca-tamales in bananenblad, noordelijke in maïsblad. De viering brengt families, kantoren, scholen en buurten samen rond de tafel met vers gemaakte tamales, warme atole, café de olla en gesprekken. Het is een van de meest levendige en drukbezochte gastronomische rituelen van de nationale kalender.

Herkomst en geschiedenis

Het feest van 2 februari combineert twee tradities: de Opdracht van het Kindje Jezus in de tempel (40 dagen na Kerstmis, volgens de joodse reinigingstraditie) en de precolumbiaanse viering van het begin van de landbouwcyclus van de maïs, die samenviel met de nabijgelegen equinox. Larousse Cocina merkt op dat februari voor de Meso-Amerikaanse volken het begin van het zaaiseizoen was en dat de tamales (het heilige maïsvoedsel) een offer waren aan Chalchiuhtlicue en Tláloc, de watergoden. Na de verovering versmolten de katholieke paters de vieringen: de zegening van kaarsen (Candelaria) op 2 februari werd verbonden met de zegening van de zaden voor het zaaien, en de tamales bleven een ritueel gerecht. México Desconocido documenteert dat de specifieke link met de rosca de Reyes (wie het kindje trekt, betaalt de tamales) zich in de negentiende eeuw vestigde als volksgebruik. Vandaag is het een van de meest levendige tradities van de Mexicaanse ceremoniële keuken, met massale tamalesconsumptie op 2 februari. De Mexicaanse regering erkent de traditie officieel.

Kenmerkende ingrediënten

De tamales van 2 februari kunnen van elke Mexicaanse regionale soort zijn, al zijn de populairste: groene tamales (masa met reuzel, groene tomatillosalsa en gepulde kip), rode tamales (salsa van guajillo- en anchopeper met gepuld varkensvlees), moletamales (masa met rode of poblano-mole en kip), rajas-tamales (reepjes poblanopeper met queso fresco), zoete maïstamales (met maïskorrels, suiker en kaneel), Oaxaca-tamales (verpakt in bananenblad, met zwarte of gele mole). De basismasa combineert verse genixtamaliseerde maïsmasa of masa harina (Maseca, Maíz Maya), geklopte reuzel of plantaardig vet tot het luchtig is, bouillon, zout en bakpoeder. Ze worden gevuld, verpakt in bladeren (gedroogd maïsblad voor die uit het noorden en midden, bananenblad voor die uit het zuiden en de Golf) en 60 tot 90 minuten gestoomd in een aluminium stomer of traditionele tamalera. De begeleidende atole kan van chocolade, aardbei, vanille, guave, pinole, rijst of witte atole met masa zijn.

Culturele betekenis

De Día de la Candelaria met tamales is een van de meest levendige en participatieve gastronomische tradities van de Mexicaanse kalender, aanwezig in werkelijk alle sociale lagen, leeftijden en regio's van het land. De datum sluit de rituele cyclus posadas-Kerstmis-Nieuwjaar-Driekoningen-Candelaria af, die bijna twee maanden duurt en het nationale feestleven structureert. De tamale-economie kent haar tweede grote jaarlijkse piek op 2 februari (de eerste is op 1 en 2 november, met Día de Muertos); miljoenen tamales worden verkocht op markten, in tamalerías, op straathoeken en tianguis. De rituele keten rosca-Kindje-tamales-atole brengt uitgebreide families, collega's en buren samen, wat de gemeenschapsbanden versterkt. De traditionele Mexicaanse keuken werd in 2010 door UNESCO erkend als immaterieel cultureel erfgoed, en tamales (aanwezig in alle regio's) zijn een van de pijlers ervan. De culturele versmelting komt duidelijk tot uiting: de christelijke kaars, de precolumbiaanse maïsteelt, de Europese rosca de Reyes en de Meso-Amerikaanse tamales komen samen op één datum.

• Tortitas de camarón: wat zijn het en hoe maak je ze
• Atole voor de dodenofferande: soorten en hoe je het maakt
• Bacalao a la vizcaína: wat zit erin en hoe maak je het met Kerst
• Chiles en nogada: wat zijn het, oorsprong en hoe maak je ze
• Ensalada de Nochebuena: wat zit erin en hoe maak je het
• Eten op de Dag van de Virgen de Guadalupe: wat eet je

Veelgestelde vragen

Waarom eet je tamales op 2 februari?

2 februari combineert het katholieke feest van de Opdracht van Jezus in de tempel (Candelaria) met de precolumbiaanse traditie van het begin van de landbouwcyclus van de maïs, waarbij tamales een rituele offergave aan de watergoden waren. De Mexicaanse traditie voegt daaraan toe dat wie op 6 januari de figuurtjes van het Kindje Jezus uit de rosca de Reyes trok, op deze datum de tamales voor iedereen moet meebrengen, waarmee het kerstseizoen wordt afgesloten.

Wat is het verschil tussen tamales met Candelaria en tamales met Día de Muertos?

Er is geen technisch verschil in de tamales zelf: beide feesten gebruiken dezelfde regionale soorten (groene, rode, met mole, zoete, Oaxaca-tamales). Het verschil is ritueel en semantisch: die van 2 november zijn een offer aan de zielen van de overledenen; die van 2 februari zijn een feestelijke gemeenschapsbetaling die voortkomt uit het spel van de rosca de Reyes en de zegening van de zaden.

Hoe worden de tamales op 2 februari geserveerd?

Ze worden warm geserveerd, net uit de stomer, nog verpakt in hun bladeren. Iedere gast opent zijn eigen tamal, eet hem eventueel met een extra tortilla en begeleidt hem met een kop warme atole (chocolade, aardbei, vanille, guave of pinole) of café de olla. De bijeenkomst is informeel, thuis, op kantoor of in gezamenlijke tamalerías, en is meestal het gezamenlijke ontbijt of avondeten van 2 februari.

Waar komt de traditie van tamales met Candelaria vandaan?

Ze komt voort uit de Mexicaanse culturele versmelting: het katholieke feest van Candelaria (Opdracht van Jezus, 2 februari) werd gelegd over de precolumbiaanse viering van het begin van de maïscyclus in februari, waarbij tamales een rituele offergave waren. De link met de rosca de Reyes (6 januari) is een negentiende-eeuwse Mexicaanse volksuitvinding die een feestcyclus vormt die uniek is in de Spaanstalige wereld.