Naar hoofdinhoud
Blog
Día de Muertos vieren in Nederland: zo pak je het aan
Cultuur

Día de Muertos vieren in Nederland: zo pak je het aan

26 okt 20269 min leestijd(Bijgewerkt: 26 okt 2026)

Afrikaantjes uit het tuincentrum, pan de muerto met Nederlandse bloem en Allerzielen als bruggetje: zo vier je Día de Muertos hier, met respect.

Kort samengevat

Día de Muertos valt op 1 en 2 november, precies in de week van Allerheiligen en Allerzielen. Je hoeft geen Mexicaan te zijn om er iets mee te doen, maar het is wel een feest met een betekenis: families halen hun overleden dierbaren terug in huis, met bloemen, kaarsen, foto's en het eten waar die persoon van hield. In Nederland heb je daar meer voor in huis dan je denkt. De oranje bloem van de ofrenda is familie van het afrikaantje uit het tuincentrum, het brood bak je met gewone Nederlandse bloem en Allerzielen is een bruggetje dat hier al eeuwen bestaat.

In dit artikel lees je wat je praktisch nodig hebt, waar je op let als je het met respect wilt doen en waar je het dit jaar samen met anderen kunt vieren. Over de achtergrond van het feest en het eten dat erbij hoort, schreven we al uitgebreid in Día de Muertos: het eten dat de overledenen eert. Hoe je stap voor stap een altaar opbouwt, staat in Zo maak je een Día de Muertos-altaar met traditioneel eten. Hier gaat het om de vertaling naar een Nederlands huis.

Wat er eigenlijk gevierd wordt

UNESCO zette het feest in 2008 op de lijst van immaterieel cultureel erfgoed, onder de naam die het daar draagt: het inheemse feest voor de doden. Volgens die beschrijving vieren families het van eind oktober tot begin november, aan het einde van de jaarlijkse maïscyclus. Ze leggen een spoor van bloemblaadjes, kaarsen en offergaven van de begraafplaats naar huis, zodat de zielen de weg terug vinden. Rond het huisaltaar en op het graf komt het eten dat de overledene graag at, samen met bloemen en papierknipwerk.

Het is dus geen Mexicaanse versie van Halloween, ook al vallen de data dicht bij elkaar. Het is een familiefeest over herinneren. Wie het thuis viert, doet dat het best rond iemand die hij zelf heeft gekend: een opa, een tante, een vriend. Dan wordt de ofrenda geen decoratie maar een plek waar je over die persoon praat. Dat is ook de reden waarom een altaar zonder foto's en zonder persoonlijk eten weinig zegt.

Afrikaantjes: de cempasúchil uit het tuincentrum

De felle oranje bloem die je op elke foto van Día de Muertos ziet, is de cempasúchil. Botanisch is dat Tagetes erecta. De naam komt uit het Nahuatl, cempohualxochitl, wat ongeveer twintig bloem betekent. De plant groeit in Mexico ook in het wild en wordt daar de bloem van de doden genoemd.

In het Nederlands heet het geslacht Tagetes het afrikaantje, en Tagetes erecta het groot afrikaantje. Ondanks die naam komt de plant niet uit Afrika: de soorten groeien van nature in de warmere delen van Midden-Amerika, vooral in Mexico. In Nederlandse tuinen is het afrikaantje een bekende zomerbloeier. De grote soort bloeit door tot in de herfst, dus eind oktober heb je met een beetje geluk nog bloemen in je eigen bak of vind je ze in het tuincentrum.

Een paar praktische punten:

  • Kies de grote, bolle bloemen als je het beeld van een Mexicaanse ofrenda wilt benaderen. De kleine, platte afrikaantjes werken ook, maar geven minder kleur.
  • Pluk de blaadjes los voor een pad van bloemblaadjes van de deur naar het altaar. Dat is het spoor uit de UNESCO-beschrijving, op Nederlandse schaal.
  • Geen afrikaantjes meer te krijgen? Oranje en gele chrysanten zijn in deze weken overal te koop. Het is niet dezelfde bloem, maar de kleur doet het werk.
  • Eet ze niet zomaar. De lintbloemen van Tagetes erecta worden in Mexico wel in salades gebruikt, maar planten uit het tuincentrum zijn als sierplant gekweekt. Wil je bloemen in het eten, kweek ze dan zelf zonder bestrijdingsmiddelen.

Pan de muerto bakken met Nederlandse ingrediënten

Pan de muerto is een licht zoet, zacht brood dat in de weken voor 1 en 2 november wordt gebakken. De textuur wordt vaak vergeleken met brioche of challa. Op de bolle bovenkant liggen deegrolletjes in de vorm van botjes, vaak in een kring, en het brood wordt bestrooid met suiker. De basis is tarwebloem, rietsuiker, melk, boter, eieren en een sinaasappelsmaak: allemaal ingrediënten die in elke Nederlandse supermarkt liggen.

Waar je wel even op let:

  • Bloem: gewone tarwebloem of patentbloem werkt. Neem geen zelfrijzend bakmeel, want daar zit al rijsmiddel in. Wat de namen op de Nederlandse zakken precies betekenen, lees je in welke bloem voor tortilla's; voor brood geldt hetzelfde lijstje.
  • Smaak: klassieke versies gebruiken anijszaad, oranjebloesemwater of sinaasappelrasp. Rasp van een onbespoten sinaasappel is de makkelijkste route. Vind je oranjebloesemwater, gebruik het dan spaarzaam: het is sterk.
  • Eieren: een Mexicaans recept rekent met andere eimaten dan de Nederlandse doos. Hoe dat zit, staat in ons stuk over eieren, maten en de eicode.
  • Oven: heteluchtovens bakken dit soort brood snel te donker. Lees eventueel eerst hoe je de oventemperatuur omrekent.

Het recept zelf vind je bij ons als pan de muerto. Er bestaan ook regionale versies. In San Andrés Mixquic bakken ze despeinadas met sesamzaad, in Puebla zie je vaak een felroze suikerlaag. Wil je een tweede brood op tafel, probeer dan de hojaldras voor Día de Muertos of de pan de yema uit Oaxaca. Voor de kinderen zijn de calaveritas de azúcar, suikerschedeltjes, een leuk project voor een regenachtige middag.

Een ofrenda in een Nederlands huis

Een Mexicaanse ofrenda kan meerdere treden hoog zijn en een halve kamer vullen. In een Nederlands rijtjeshuis of een flat van twee kamers hoeft dat niet. Een dressoir, een vensterbank of een plank met een doek erover is genoeg. Wat er wel op hoort:

  • Een foto van de persoon die je herdenkt. Dit is het hart van het altaar.
  • Kaarsen. Gebruik in een huurhuis of op een houten plank liever ledkaarsen, of zet echte kaarsen op een schoteltje en blaas ze uit als je de kamer verlaat.
  • Bloemen: afrikaantjes, chrysanten of wat je in oranje en geel kunt vinden.
  • Eten en drinken waar die persoon van hield. Dat hoeft niet Mexicaans te zijn. Was je oma gek op stroopwafels of drop, dan horen die erop. Juist dat maakt het persoonlijk.
  • Pan de muerto, als je het gebakken hebt.

Het eten op het altaar eet je volgens de gewoonte niet zelf op: het idee is dat de zielen de essentie ervan opnemen. Wat je voor de levenden bakt, zet je ernaast op tafel. Wie meer wil koken, vindt ideeën in de Mexicaanse feestkalender, met wat er in oktober en november op tafel komt en wat daarvan in Nederland te krijgen is. Een kom champurrado, warme maïsdrank met chocolade, past goed bij een koude novemberavond.

Allerzielen en Día de Muertos: twee tradities naast elkaar

Nederland heeft een eigen dag voor de doden. Allerzielen valt op 2 november, de dag na Allerheiligen. Volgens de katholieke traditie gaat de herdenking terug op Odilo van Cluny, die de dag in 998 voor het eerst liet vieren in zijn klooster; in de dertiende eeuw kreeg hij de naam Allerzielen. Nabestaanden leggen die dag bloemen op het graf, en in veel parochies is er een mis voor de overledenen van het afgelopen jaar.

Día de Muertos heeft volgens de gangbare verklaring wortels in zowel inheemse Meso-Amerikaanse gebruiken als de Spaans-katholieke traditie; Mexicaanse historici zijn het over de verhouding tussen die twee overigens niet eens. Hoe dan ook vallen de data samen. Voor wie in Nederland woont en Mexicaanse familie heeft, of gewoon iets met het feest wil doen, is dat een mooi aanknopingspunt. Je kunt op 2 november naar het graf gaan zoals hier gebruikelijk is, en thuis een kleine ofrenda neerzetten met de foto en het lievelingseten. Het een sluit het ander niet uit.

Waar je wel voorzichtig mee bent: het feest is geen kostuumthema. Schedels schminken en verkleden horen bij straatfeesten en evenementen; de grote optocht in Mexico-Stad bestaat pas sinds 2016 en kwam er na de openingsscène van de Bond-film Spectre, maar in een huis waar iemand rouwt, is de foto belangrijker dan de schmink.

Waar je het samen viert

Wie Día de Muertos liever met anderen viert, kan dit jaar in Den Haag terecht. Volgens de agenda van Den Haag Marketing verandert de Grote Markt op zondag 1 november 2026 in een Mexicaans feestterrein. Poppodium De Zwarte Ruiter en wijnbar September vieren het samen. Het programma begint om zeven uur 's avonds op beide locaties, de toegang is gratis en er is muziek, onder meer van een mariachi, schmink in Día de Muertos-stijl, Mexicaans eten en drinken met de nadruk op tequila en mezcal, en een ofrenda in De Zwarte Ruiter. Controleer de agenda vlak van tevoren, want programma's veranderen weleens.

Andere evenementen voor 2026 hebben we bij het schrijven niet kunnen bevestigen bij een betrouwbare bron, en daarom noemen we ze niet. Houd de berichten van de Mexicaanse ambassade aan het Nassauplein in Den Haag en van Mexicaanse restaurants in je eigen stad in de gaten. Een overzicht van restaurants per stad vind je in onze gids van Mexicaanse restaurants in Nederland; voor ingrediënten kun je kijken bij de winkels met Mexicaanse producten.

Veelgestelde vragen

Wanneer is Día de Muertos?

De hoofddagen zijn 1 en 2 november. Volgens UNESCO lopen de festiviteiten van eind oktober tot begin november, en pan de muerto wordt al weken eerder gebakken.

Is Día de Muertos hetzelfde als Halloween?

Nee. De data liggen dicht bij elkaar, maar Día de Muertos is een familiefeest waarin je overleden dierbaren herdenkt. Het gaat om herinneren, niet om griezelen.

Mag ik als niet-Mexicaan een ofrenda maken?

Ja, als je het doet voor iemand die je zelf hebt gekend. Een altaar met een foto, kaarsen en het lievelingseten van je eigen opa is een respectvolle manier om mee te doen.

Welke bloem gebruik ik in Nederland?

Het groot afrikaantje, Tagetes erecta, is dezelfde soort als de Mexicaanse cempasúchil. Lukt dat niet, dan zijn oranje en gele chrysanten een goed alternatief.

Waar vier ik het dit jaar samen met anderen?

In Den Haag op 1 november 2026 op de Grote Markt, bij De Zwarte Ruiter en September, volgens de agenda van Den Haag Marketing. Andere evenementen konden we niet bevestigen.

Bronnen

  • UNESCO, Intangible Cultural Heritage: «Indigenous festivity dedicated to the dead» (inschrijving 2008), geraadpleegd op 26 oktober 2026.
  • Wikipedia (Engels), lemma's «Tagetes erecta», «Pan de muerto» en «Day of the Dead», geraadpleegd op 26 oktober 2026.
  • Wikipedia (Nederlands), lemma's «Afrikaantje» en «Allerzielen», geraadpleegd op 26 oktober 2026.
  • Secretaría de Relaciones Exteriores, pagina van de Mexicaanse ambassade in Nederland (adres), geraadpleegd op 26 oktober 2026.
  • Den Haag Marketing, agenda: «Día de Muertos» op de Grote Markt, 1 november 2026, geraadpleegd op 26 oktober 2026.
Edmond Bojalil
Edmond Bojalil

Oprichter, Recetas Mexas

Mexicaan uit Puebla, IT-professional en foodie. Auteur van meer dan 1.250 authentieke Mexicaanse recepten, aangepast voor keukens over de hele wereld. Woont sinds 2018 in Madrid.

Lees meer