Coyoles en miel (coyolvruchten in piloncillosiroop)

Geschiedenis en oorsprong

Coyoles en miel is een traditioneel dessert uit Tabasco en Veracruz, gemaakt van de vruchten van de coyolpalm (Acrocomia aculeata), een boom die overvloedig groeit in het laag gelegen bladverliezende bos van het zuidoosten van Mexico. De naam komt van het Nahuatl "coyolli", dat deze stekelige palm met dikke stam en ronde vruchten ter grootte van een knikker aanduidt. Deze palm werd al sinds precolumbiaanse tijden gewaardeerd. De Maya's en Olmeken van het zuidoosten aten zowel de vrucht als het hart van de palm en dronken coyolwijn, een gegiste drank die je wint door een insnijding in de stam te maken. De rauwe vrucht is door haar hardheid lastig te eten, maar door haar langzaam in piloncillosiroop te garen wordt ze zacht en krijgt ze een zoete, licht rokerige smaak. De traditionele bereiding vraagt dat je de verse coyoles kookt om het buitenste vruchtvlees te verwijderen, ze kort laat drogen en ze daarna op laag vuur gaart in een dikke siroop van piloncillo met Mexicaanse kaneel, kruidnagel en in sommige versies gedroogde chilipeper voor een pittig accent. Het proces kan tot twee uur duren, waarin de vrucht alle smaken van de siroop opneemt. Op de markten van Villahermosa, Cárdenas en Comalcalco maken de verkoopsters deze lekkernij in grote aardewerken pannen. Je eet ze als dessert, als versnapering of als tussendoortje. Vandaag gelden coyoles en miel als culinair erfgoed van Tabasco, dat door de verstedelijking dreigt te verdwijnen.