
Mole de jumil
Rituele mole uit Taxco bereid met geroosterde jumiles, chilipepers en eeuwenoude specerijen.
Over dit recept
De mole de jumil is een rituele saus uit Taxco, Guerrero, bereid met geroosterde jumiles (bergwantsen), chilipepers, tomaat en specerijen, met een intens anijsachtige smaak en een diepe precolumbiaanse erfenis.
Geschiedenis en oorsprong
De mole de jumil is een van de bijzonderste en oudste gerechten van Mexico, een echte gastronomische schat die rechtstreeks aansluit bij de precolumbiaanse tradities van de Nahuavolken van de Sierra de Taxco, in de deelstaat Guerrero. De jumiles (Euchistus taxcoensis) zijn hemiptere insecten, in de volksmond bekend als bergwantsen, die in de maanden november en december uit de oyameldennen naar beneden komen op de heuvels rond Taxco el Viejo. Voor de Nahuacultuur waren de jumiles een heilig voedsel en een manifestatie van de goden, waardoor het eten ervan zwaar beladen was met rituele symboliek. Het Jumilfeest, gevierd op de eerste maandag na Día de Muertos, is een viering die al eeuwenlang plaatsvindt op de Cerro del Huixteco, waar honderden families naar boven klimmen om de insecten te verzamelen. De jumiles worden levend gegeten (ze hebben een licht verdovende werking), geroosterd op de comal (gietijzeren bakplaat) of gemalen in een salsa. Voor de mole de jumil worden de insecten op een droge comal geroosterd en daarna gemalen met chile mulato, chile ancho, geroosterde tomaat, knoflook en specerijen. Het resultaat is een saus met een intens anijsachtige smaak, met aardse tonen en een matige pit, die wordt geserveerd over tortilla's, bij kip of als dip voor tostada's. Heel weinig moles ter wereld hebben een geschiedenis die zo diep geworteld is in de spiritualiteit van een volk als deze.
Geschatte kosten
43.84€
Totale kosten
7.31€
Per portie
* Richtprijzen op basis van Nederlandse supermarkten
Voedingswaarde per portie
180
Calorieën
10g
Eiwitten
10g
Koolhydraten
12g
Vetten
2g
Vezels
380mg
Natrium
* Geschatte waarden. Deze kunnen variëren afhankelijk van de gebruikte ingrediënten.
Bereiding
- 1
Rooster de jumiles 3-4 minuten op een droge comal op laag vuur, terwijl je ze voortdurend beweegt, tot ze droog en knapperig zijn. Laat ze afkoelen.
💡 Verse jumiles kun je levend gebruiken; geroosterde hebben een meer geconcentreerde smaak.
- 2
Rooster de chiles ancho en mulato op een droge comal, 30 seconden per kant. Laat ze 20 minuten weken in heet water. Laat ze uitlekken.
- 3
Rooster de tomaten, de ui en de knoflook rechtstreeks op de comal tot ze licht geblakerd zijn. Zet apart.
- 4
Maal de geroosterde jumiles in de blender met de geweekte chiles, de geroosterde tomaten, knoflook, ui, kruidnagel, peper en een beetje weekwater. Pureer tot een heel gladde salsa.
💡 Maal de jumiles goed fijn zodat er geen stukjes overblijven. De textuur van de mole moet helemaal glad zijn.
- 5
Verhit de olie in een aardewerken of gietijzeren pan. Bak de salsa 5 minuten op hoog vuur tot de kleur verandert en de salsa indikt. Roer voortdurend zodat er niets aanbakt.
- 6
Voeg kippenbouillon toe aan de mole tot je de gewenste dikte hebt. Laat het geheel nog 20 minuten zachtjes koken op laag vuur, af en toe roerend. Breng verder op smaak met zout.
- 7
Serveer de mole over gegaarde kip met rode rijst en maïstortilla's. In Taxco wordt de mole tijdens de Fiesta del Jumil ook op tostada's geserveerd als hapje.
Veelgestelde vragen
Wat mensen vragen over dit recept
Wat zijn jumiles?
Waar smaken jumiles naar?
Waar komen de jumiles vandaan en waar worden ze gegeten?
Is het veilig om jumiles levend te eten?
Waar kun je jumiles kopen in Nederland?
Wat is de Día del Jumil?
Heb je dit recept al gemaakt?
Vertel ons hoe het is geworden. Jouw feedback helpt andere koks.
Schrijf een beoordelingGerelateerde artikelen
Beoordeel dit recept

Oprichter, Recetas Mexas
Mexicaan uit Puebla, IT-professional en foodie. Auteur van meer dan 1.000 authentieke Mexicaanse recepten, aangepast voor keukens over de hele wereld. Woont sinds 2018 in Madrid.
Lees meerGerelateerde recepten

Mole almendrado
Mole uit Puebla met amandelen, chiles mulatos en sesamzaad, zacht en elegant, typisch voor Puebla.

Mole met pens
Mole met pens van rund op zijn Puebla's, typisch voor Puebla. Mole de panza is een stoofgerecht uit Puebla waarbij de pens van rund gaart in een saus.

Roze mole
Mole van rode biet en pijnboompit met chile guajillo, in Querétaro-stijl. Roze mole van rode biet, pijnboompit en chile guajillo, afkomstig uit Querétaro.

Mole de Xico
Donkere mole uit Veracruz met chile mulato, gefrituurde banaan en pure chocolade. De culinaire trots van het dorp Xico.
Gerelateerde gidsen
Ontdek meer over deze ingrediënten en gerechten
Vond je dit recept lekker?
Volg me op TikTok voor video's over Mexicaanse recepten en restaurants, en ontvang nieuws per e-mail.


